Ruptura mišića i ruptura tetiva spada u najčešće i najopasnije povrede u savremenoj rehabilitaciji. Iako pogađaju najrazličitije regije tela, svi oblici rupture imaju zajednički imenitelj – naglo preopterećenje tkiva koje nije bilo spremno. U nastavku sledi pregled najčešćih ruptura koje viđamo u praksi, uz kratak opis svakog slučaja.
Ruptura Ahilove tetive
Ahilova tetiva je najjača tetiva u telu, ali istovremeno i vrlo izložena naprezanju. Do rupture dolazi najčešće prilikom trčanja, skakanja, naglog doskoka ili kod sportova sa brzim promenama pravca. Najčešće pogađa muškarce između 30 i 50 godina, naročito one koji treniraju neredovno. Pacijenti često opisuju osećaj kao da ih je neko „udarilo u petu“, nakon čega gube mogućnost da stanu na prste. Ako se ne tretira odmah, funkcija hoda može ostati ozbiljno oštećena.
Ruptura mišića zadnje lože (hamstrings)
Mišići zadnje lože vrlo su skloni povredama, posebno u sportovima kao što su fudbal, sprint, rukomet ili tenis. Ruptura se dešava u trenutku naglog starta, iz punog istezanja ili kod neadekvatnog zagrevanja. Povreda može biti parcijalna (npr. ruptura jednog dela vlakana) ili potpuna, sa značajnim krvarenjem i otokom. Osoba najčešće oseti iznenadan, jak bol u zadnjem delu butine uz momentalni prekid aktivnosti. Bez pravilne terapije, ožiljno tkivo može izazvati hronični bol i smanjenu elastičnost.
Ruptura tetive ramena – supraspinatus
Ruptura tetive ramena najčešće se odnosi na rupturu supraspinatusa. On je deo rotatorne manžetne ramena, odgovoran za podizanje ruke u stranu. Ruptura mišića supraspinatusa česta je kod osoba preko 40 godina, naročito ako već postoji tendinitis, kalcifikacija ili smanjena pokretljivost ramena. Može nastati tokom običnog pokreta kao što je podizanje torbe ili pranje prozora, ali i kod sportskih opterećenja. Osobe sa ovom povredom gube snagu u ramenu, imaju bol pri podizanju ruke i teško se oblače. Ako se ne leči na vreme, može dovesti do sindroma smrznutog ramena ( adhezivnog kapsulitisa ).
Ruptura tetive bicepsa (duga glava)
Ruptura tetive duge glave bicepsa često puca kod dizanja većeg tereta, naročito kada se ruka nalazi u rotaciji ili u neadekvatnoj poziciji. Ruptura se obično dešava iznenada, sa „klikom“ i vidljivim deformitetom mišića („Popeye“ znak – mišić se povuče nadole). Najčešće pogađa muškarce koji rade fizički zahtevne poslove ili vežbaju u teretani bez kontrole tehnike. Bol može brzo da se smiri, ali slabost i nestabilnost u ruci ostaju prisutni. Bez terapije, dugoročno može doći do narušene funkcije laktog i ramenog zgloba.
Ruptura kvadricepsa ili patelarne tetive
Kvadriceps i patelarna tetiva pomažu da se koleno ispravi i stabilizuje pri hodu, čučnju i skoku. Ruptura se često dešava kod starijih osoba sa degenerativnim promenama, ali i kod mlađih sportista usled naglog kočenja, pada ili doskoka. Pacijent najčešće ne može da ispravi nogu u kolenu i oseća prazninu ili ulegnuće iznad čašice. Otok, bol i gubitak funkcije su izraženi odmah. Pravovremeno započeta terapija može sprečiti dugotrajnu nestabilnost i slabost cele noge.
TERAPIJE ZA RUPTURU MIŠIĆA I RUPTURU TETIVE
